การ “ผิ๊ดผี” นั้น จะกระทำได้ก็ต่อเมื่อฝ่ายหญิงเขายินยอมพร้อมใจ
ยินยอมเอออวยด้วยอย่างดี ไม่ใช่เป็นการ
“ผิ๊ดผี” ด้วยการข่มขืนใจกัน และไม่ได้หมายถึงการได้เสียซึ่งกันและกันแต่เพียงอย่างเดียว การถูกเนื้อต้องตัว จับมือถือแขนหรือฝ่ายชายรุกล้ำเข้าไปในเขตหวงห้ามย่อมเป็นการ
“ผิ๊ดผี” ทั้งสิ้น
แม้ว่าการที่ฝ่ายชาย
ไม่ได้ไปจับมือถือแขนหรือมีความใคร่จะถูกเนื้อต้องตัวแต่อย่างใด แต่ไม่รู้จักกับขนบธรรมเนียมประเพณีของภาคเหนือ แค่ฝ่ายชาย เดิน “ล้ำเส้น” ล่วงล้ำเข้าไปในเขตที่เขาหวงห้ามไว้สำหรับผู้ที่สมาชิกในครอบครัวเท่านั้น
เช่น การล่วงล้ำเข้าไปในเขตหวงห้ามของเขาซึ่งมี
“ข่มประตู” คือ ไม้คล้าย ๆ
เป็นวงกบประตูด้านล่างซึ่งเราใช้ข้ามมาเท่านั้น ก็นับว่าเป็นการ
“ผิ๊ดผี” ฝ่ายชาย หรือผู้ที่ล่วงล้ำเข้าไปจะต้องทำการขอขมาและมีการ
“ใส่ผี” หรือ “เสียผี” ให้ทั้งสิ้น
และการที่ ฝ่ายชาย ได้ทำการ “เสียผี” หรือ “ใส่ผี” ไปแล้วก็จะได้ฝ่ายหญิงมาเป็นภรรยาก็หาไม่
ทั้งนี้เพราะเหตุว่าการ “เสียผี”แบบนี้ไม่ได้หมายถึงการแต่งงาน
เพราะการแต่งงานเพื่ออยู่กินด้วยกันฉันท์สามีภรรยาจะเกิดขึ้นได้
ก็ด้วยการยินยอม ตกลงปลงใจของทั้งสองฝ่าย รวมทั้งการเห็นดีเห็นชอบของญาติผู้ใหญ่ของทั้งสองฝ่ายเท่านั้น
ในตอนต้นได้กล่าวถึงการ
“ผิ๊ดผี”เฉพาะภายนอกของฝ่ายหญิงเท่านั้น แต่ถ้ามีการ“ผิ๊ดผี” จนถึงกับมีการล่วงล้ำอธิปไตยกันจนถึงภายในแล้ว
และทั้งสองฝ่ายตกลงจะไม่ยอมแต่งงานอยู่กินด้วยกันแล้ว อย่างนี้หนักเพราะเหตุว่า
นอกจากจะมีการให้ “เสียผี” กันตามประเพณีแล้วก็อาจจะถูก
“ฝ่ายเจ้าถิ่น” ลงโทษเอาอย่างรุนแรงดังได้กล่าวมาแล้ว
ก็จะต้องถูกจับตัวไปดำเนินคดีกันตามกฎหมายด้วย
แต่ก็มีข้อยกเว้น กล่าวคือถ้าหากปรากฎว่า
“ฝ่ายชาย”เป็นคนดี มีการมีงานทำเป็นหลักอยู่
หรือถ้าหากไม่มีงานมีการทำเป็นหลักฐาน แต่ก็ขยันขันแข็งในการทำมาหาเลี้ยงชีพ
และได้กระทำด้วยกันอย่างถูกต้องตามประเพณี และถ้าหาก “ฝ่ายชาย” เป็นคนจน ฝ่ายหญิงอาจจะไม่เอาอะไรเลย
หรือเพียงแต่จัดการเสียผีไปเป็นเงินเพียงไม่กี่บาทเท่านั้น
ปัจจุบันประเพณีการ
“เสียผี”ถูกกลืนหายไปกับสังคม กระแสนิยมสมัยใหม่ ทำให้เกิดปัญหาสังคมอย่างมากมาย
จนต้องวอนให้ผู้อ่านทุกท่านปลูกฝังความหมายหรือสั่งสอนการเสียผีให้มีในสังคมมากกว่านี้.....
ที่มาข้อมูล https://www.silpathai.net/ประเพณีเมืองเหนือ, พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔,หอสมุดวัฒนธรรมล้านนา
